تغییرات اقلیمی و تاثیرات آن در مهاجرت پرندگان


به نام خدا
از زمان های قدیم تا چندی پیش، در باور مردم کشورمان زمان بارش برف، برای مثال ماه آبان یا آذر، ملاکی برای حدس و گمانه زنی پیرامون داشتن سالی پربارش بود. همچنین، فصل زمستان عجین با برف و سرمای طاقت فرسا بود.
اما امروزه شاهد تغییرات چشمگیری نه تنها در درجه حرارت ماه ها و فصول، بلکه در رنگ و رخسار کوهساران، دشت ها و زیست گاه ها هستیم. برای مثال مردم تهران همیشه عادت داشتند که از اوائل پاییز تا اواخر مردادماه، در دامنه های سایه گیر، کوهِ زیبای توچال را سفیدپوش از برف ببینند. اما چندی است آثار گرمایش زمین و تغیرات آب و هوا تنها با نگریستن به این کوه به راحتی ملموس است زیرا که زمان پوشیدگی از برف این کوه هر سال دیرتر آغاز شده و زودتر پایان می یابد.
از خاطرات خوش برف بازی های بچگی و نوستالژی زمستان های سرد و برفی که بگذریم، تغییرات روز افزون گرمایش زمین نه تنها بر ظاهر کوهها و شهرها، بلکه بر رفتارهای غریزی حیوانات همچون کوچ پرندگان تغییرات بارزی اعمال کرده است که نیازمند توجه، مطالعه و چاره اندیشی است.
 
ایران کشوری پهناور است که با داشتن تنوع در اقلیم و آب و هوا دارای زیستگاه های مطلوبی برای انواع پرندگان کوچ کننده است. در این نوشتار نویسنده قصد دارد توجه مخاطبان عزیز را به کوچ زمستانی پرندگانی که از عرض های شمالی تر کره زمین به مناطق شمالی ایران برای گذران زمستان می آیند جلب کند.
طی قرن ها زمان طبیعی فصل مهاجرت این گونه پرندگان به طور تقریبی اواسط آذرماه بوده است. اما در سال های اخیر  با گرمایش زمین تغییرات غیر طبیعی در این رفتار طبیعی پرندگان دیده و گزارش می شود. به این صورت که اکنون زودتر از زمان همیشگی، آبان ماه، به تالاب ها، کشتزارها و شالیزارهای شمالی کشورمان وارد شده و ساکن می شوند. این پدیده جالب و البته تامل برانگیز است زیرا پیامدهای مخربی برای پرندگان و کشاورزان بومی در پی خواهد داشت. برای روشن تر شدن این رخداد توجه شما را به گونه پرندگان مهاجری جلب می نمایم که معمولا در فصل زمستان پس از برداشت محصول توسط کشاورزان به منطقه وارد می شوند و از طرفی با برجا گذاشتن فضولات خود باعث بارور شدن بیشتر زمین شده و از سوی دیگر نقش خود را به عنوان یک کنترل کننده طبیعی آفات، جانوران موذی و دوزیستان زمین های کشاورزی ایفا می کنند. همین کارکرد مفید و طبیعی این پرندگان تحت تاثیر گرمایش زمین و ورود زودرس آنان به منطقه منجر به به هم خوردن نظم طبیعی شده است. به این صورت که هجوم و حضور پرندگان در زمین های کشاورزی پیش از برداشت محصولات برای کشاورزان به مثابه مزاحمت می باشد. قاعدتا این مزاحمت با گلوله، کشتار و نتیجتا حذف پاسخ داده خواهد شد. به این ترتیب در کوتاه مدت و میان مدت یا پرندگان مجبور به تغییر مکان زمستان گذری خواهند شد (که به ندرت اتفاق می افتد)  و یا از چرخه طبیعت منطقه حذف خواهند شد. واضح است که حذف هر گونه از طبیعت صدمات و لطمات جبران ناپذیری بر پیکره طبیعت به جا می گذارد. یکی از این پیامدها به دلیل استفاده بیشتر و بیشتر سموم و آفت کش ها برای دفع آفات توسط کشاورزان خواهد بود که به طور مستقیم یا غیر مستقیم وارد چرخه غذایی ما انسان ها و آب های جاری و زیر زمینی می شوند.
آری، گرمایش زمین پدیده غریبی است که با گذر زمان تاثیرات شگرف و ویران گری بر همه گونه های گیاهی و حیوانی خواهد داشت. لاجرم، انسان نیز به عنوان یک گونه به طور مستقیم و غیر مستقیم متاثر خواهد شد. به امید عزم فردی، ملی و جهانی برای کاستن از کربن تولیدی توسط انسان ها.
کاظم کلهر



ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران:
خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )